// data.jsx — Türk ve Dünya Bağımsız Sinemasının Yirmi Beş Başyapıtı
const FILMS = [
  // ── Türk bağımsızları ──
  { id:'syz', no:'01', title:'Susuz Yaz',                   dir:'Metin Erksan',           year:1963, runtime:90,  format:'35mm S/B',        ratio:'1.37:1', country:'TR',       award:'Altın Ayı · Berlin 1964',       tagline:'bagajda kaçırılan altın ayı' },
  { id:'kis', no:'02', title:'Kış Uykusu',                  dir:'Nuri Bilge Ceylan',      year:2014, runtime:196, format:'Dijital · 35mm',  ratio:'2.35:1', country:'TR·FR·DE', award:'Altın Palmiye · Cannes 2014',   tagline:'buzdağının altında bir aydın' },
  { id:'tab', no:'03', title:'Tabutta Rövaşata',            dir:'Derviş Zaim',            year:1996, runtime:75,  format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'TR',       award:'Altın Portakal · Antalya 1996', tagline:'çalıp geri bırakılan arabalar' },
  { id:'mas', no:'04', title:'Masumiyet',                   dir:'Zeki Demirkubuz',        year:1997, runtime:109, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'TR',       award:'Altın Portakal · Antalya 1997', tagline:'kaybedenlerin tek karelik tiratı' },
  // ── Amerikan bağımsızları ──
  { id:'slv', no:'05', title:'Seks Yalanlar ve Videokaset', dir:'Steven Soderbergh',      year:1989, runtime:100, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'US',       award:'Altın Palmiye · Cannes 1989',   tagline:'kamera, mahremiyetin sınırı' },
  { id:'ucz', no:'06', title:'Ucuz Roman',                  dir:'Quentin Tarantino',      year:1994, runtime:154, format:'35mm Renkli',     ratio:'2.35:1', country:'US',       award:'Altın Palmiye · Cannes 1994',   tagline:'ters sarılan iğne, kayıp Malibu' },
  { id:'akl', no:'07', title:'Akıl Defteri',                dir:'Christopher Nolan',      year:2000, runtime:113, format:'35mm Renkli·S/B', ratio:'2.35:1', country:'US',       award:'Bağımsız Ruh Ödülü · 2002',     tagline:'her on beş dakikada bir yeniden başlayan intikam' },
  { id:'str', no:'08', title:'Cennetten Garip',             dir:'Jim Jarmusch',           year:1984, runtime:89,  format:'35mm S/B',        ratio:'1.85:1', country:'US·DE',    award:'Caméra d’Or · Cannes 1984',     tagline:'hiçbir yerde evde olmak üzerine siyah-beyaz' },
  // ── Avrupa bağımsızları ──
  { id:'syt', no:'09', title:'Şenlik',                      dir:'Thomas Vinterberg',      year:1998, runtime:105, format:'Dijital Video',   ratio:'1.33:1', country:'DK',       award:'Jüri Özel Ödülü · Cannes 1998', tagline:'doğum günü sofrası yıkılan bir ömrü sarar' },
  { id:'ssk', no:'10', title:'Sırlar ve Yalanlar',          dir:'Mike Leigh',             year:1996, runtime:136, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'GB·FR',    award:'Altın Palmiye · Cannes 1996',   tagline:'on yıllık sessizlik bir fincan çayla çöker' },
  { id:'drt', no:'11', title:'4 Ay 3 Hafta 2 Gün',          dir:'Cristian Mungiu',        year:2007, runtime:113, format:'35mm Renkli',     ratio:'2.35:1', country:'RO',       award:'Altın Palmiye · Cannes 2007',   tagline:'komünist gecede her adım suç sayılır' },
  // ── İran ──
  { id:'kzs', no:'12', title:'Kirazın Tadı',                dir:'Abbas Kiarostami',       year:1997, runtime:95,  format:'35mm Renkli',     ratio:'1.66:1', country:'IR',       award:'Altın Palmiye · Cannes 1997',   tagline:'kerpiç yollarda ölümle sessiz pazarlık' },
  { id:'ayr', no:'13', title:'Ayrılık',                     dir:'Asghar Farhadi',         year:2011, runtime:123, format:'Dijital Renkli',  ratio:'1.85:1', country:'IR',       award:'Altın Ayı · Berlin 2011',       tagline:'her taraf haklı olunca adalet suskunlaşır' },
  // ── Uzak Doğu ──
  { id:'cns', no:'14', title:'Cinayetin Anıları',           dir:'Bong Joon-ho',           year:2003, runtime:132, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'KR',       award:'Blue Dragon · 2003',            tagline:'köy çamurunda çözümsüz kalan yüz' },
  { id:'hzn', no:'15', title:'Hüzün Şehri',                 dir:'Hou Hsiao-hsien',        year:1989, runtime:157, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.37:1', country:'TW',       award:'Altın Aslan · Venedik 1989',    tagline:'sessizin gözünden kaybolup giden ada tarihi' },
  // ── Avrupa kanonu ──
  { id:'dyd', no:'16', title:'Dörtyüz Darbe',               dir:'François Truffaut',      year:1959, runtime:99,  format:'35mm S/B',        ratio:'2.35:1', country:'FR',       award:'En İyi Yönetmen · Cannes 1959', tagline:'kaçmak özgürlük mü yoksa kaybolmak mı' },
  { id:'bsc', no:'17', title:'Bisiklet Hırsızları',         dir:'Vittorio De Sica',       year:1948, runtime:89,  format:'35mm S/B',        ratio:'1.37:1', country:'IT',       award:'Onursal Oscar · 1950',          tagline:'bir bisiklet bir ailenin tüm umudu' },
  { id:'rsm', no:'18', title:'Raşomon',                     dir:'Akira Kurosawa',         year:1950, runtime:88,  format:'35mm S/B',        ratio:'1.37:1', country:'JP',       award:'Altın Aslan · Venedik 1951',    tagline:'gerçek kaç kişi kadar gerçektir' },
  { id:'amp', no:'19', title:'Aşk Köpekleri',               dir:'A. González Iñárritu',   year:2000, runtime:154, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'MX',       award:'Eleştirmenler Haftası · Cannes 2000', tagline:'üç yol bir çarpışmada kesişir' },
  { id:'rst', no:'20', title:'Rosetta',                     dir:'Dardenne Kardeşler',     year:1999, runtime:95,  format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'BE',       award:'Altın Palmiye · Cannes 1999',   tagline:'iş bulmak için her şeyi yaparsın' },
  { id:'ida', no:'21', title:'Ida',                         dir:'Paweł Pawlikowski',      year:2013, runtime:80,  format:'DCP S/B',         ratio:'1.37:1', country:'PL',       award:'Yabancı Dil Oscar · 2015',      tagline:'kimliğini bilmeden inancını seçemezsin' },
  { id:'wzh', no:'22', title:'Werckmeister Armoniler',      dir:'Béla Tarr',              year:2000, runtime:145, format:'35mm S/B',        ratio:'1.66:1', country:'HU',       award:'FIPRESCI · Gent 2000',          tagline:'balina geldiğinde kasaba titrer' },
  { id:'yiy', no:'23', title:'Yi Yi',                       dir:'Edward Yang',            year:2000, runtime:173, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'TW',       award:'En İyi Yönetmen · Cannes 2000', tagline:'hayat bir dairenin içinde dönüp durur' },
  { id:'tpm', no:'24', title:'Tropik Hastalık',             dir:'Apichatpong W.',         year:2004, runtime:118, format:'35mm Renkli',     ratio:'1.85:1', country:'TH',       award:'Jüri Ödülü · Cannes 2004',      tagline:'orman aşkı ve hayvanı yutabilir' },
  { id:'plt', no:'25', title:'Platform',                    dir:'Jia Zhangke',            year:2000, runtime:154, format:'DV Renkli',       ratio:'1.33:1', country:'CN',       award:'FIPRESCI · Venedik 2000',       tagline:'Çin değişti ama biz hâlâ bekliyoruz' },
];

const FILM_BY_ID = Object.fromEntries(FILMS.map(f => [f.id, f]));

const QUOTES = [
  { filmId:'mas', text:'Hep denedin, hep yenildin. Olsun. Gene dene, gene yenil. Daha iyi yenil.',                                                                                              who:'Samuel Beckett',           ref:'Masumiyet · 1997 · açılış kartı' },
  { filmId:'kis', text:'Bu ödülü, son bir yıl boyunca hayatını kaybeden Türk gençlerine ve Soma’da hayatını kaybeden madencilere adıyorum.',                                                     who:'Nuri Bilge Ceylan',        ref:'Cannes Töreni · 2014' },
  { filmId:'syz', text:'Suyun mülkiyeti, kadının bedeninin mülkiyetine dönüştü.',                                                                                                                who:'Susuz Yaz üzerine',        ref:'feminist okuma · 2008' },
  { filmId:'tab', text:'Bağımsız sinema bütçesizliği değil, kararlılığı satar.',                                                                                                                 who:'Tabutta Rövaşata üzerine', ref:'90’lar bağımsız kuşağı · 1996' },
  { filmId:'slv', text:'Kameranın yaptığı en sahici şey, yakınlaşmayı değil, uzaklaşmayı kaydetmesidir.',                                                                                        who:'S. Y. ve Videokaset',      ref:'Sundance · 1989' },
  { filmId:'ucz', text:'Çantanın içinde ne olduğu önemli değildir; o bir MacGuffin’dir.',                                                                                                        who:'Ucuz Roman üzerine',       ref:'post-modern kurgu · 1994' },
  { filmId:'akl', text:'Hafıza bir yara izidir; her dokunduğunda yeniden açılır.',                                                                                                                who:'Akıl Defteri üzerine',     ref:'Bağımsız Ruh · 2002' },
  { filmId:'str', text:'Amerika’da herkes yabancıdır; sadece bazıları daha uzun süredir burada.',                                                                                                 who:'Jim Jarmusch',             ref:'Film Comment · 1984' },
  { filmId:'syt', text:'Dogme bize özgürlük değil, kural verdi; ve kurallar bizi özgürleştirdi.',                                                                                                 who:'Thomas Vinterberg',        ref:'Dogme 95 manifestosu · 1998' },
  { filmId:'ssk', text:'Filmlerim senaryodan değil, insanlardan doğar.',                                                                                                                          who:'Mike Leigh',               ref:'Slate söyleşisi · 2021' },
  { filmId:'drt', text:'Filmi izlerken kendinizi suçlu hissediyorsanız, doğru yerdeyiz demektir.',                                                                                               who:'Cristian Mungiu üzerine',  ref:'Cannes 2007' },
  { filmId:'kzs', text:'Sinema bir penceredir; ben o pencereyi aralamak istiyorum, ardına gizleneni değil, pencerenin kendisini görmek için.',                                                    who:'Abbas Kiarostami üzerine', ref:'Cannes 1997 basın toplantısı' },
  { filmId:'ayr', text:'Önemli olan olayların değil, kararların filmidir bu.',                                                                                                                    who:'Asghar Farhadi',           ref:'ComingSoon · 2012' },
  { filmId:'cns', text:'Katil kim değil, o dönemin ruhu ne diye sormak istedim.',                                                                                                                 who:'Bong Joon-ho',             ref:'Sight & Sound · 2020' },
  { filmId:'hzn', text:'O yıllara dair kitap yoktu; hafızanın üzerine çekim yapmak zorundaydık.',                                                                                                 who:'Hou Hsiao-hsien',          ref:'The China Project · 2019' },
  { filmId:'dyd', text:'Çocuklar asla yalan söylemez. Yetişkinler onlara bunu öğretir.',                                                                                                          who:'François Truffaut',        ref:'Sinema üzerine · 1959' },
  { filmId:'bsc', text:'Gerçek insanlar, gerçek sokaklar, gerçek acı.',                                                                                                                            who:'André Bazin',              ref:'Qu’est-ce que le cinéma · 1958' },
  { filmId:'rsm', text:'İnsanlar sahte olmadan yaşayamaz.',                                                                                                                                       who:'Kömürcü (replik)',         ref:'Raşomon · 1950' },
  { filmId:'amp', text:'Hayat yaşanırken anlaşılmaz; ancak geriye bakıldığında görülür.',                                                                                                         who:'A. G. Iñárritu',           ref:'Aşk Köpekleri basın toplantısı · 2000' },
  { filmId:'rst', text:'Normal bir hayat istiyorum. Normal bir hayat.',                                                                                                                            who:'Rosetta (replik)',         ref:'Rosetta · 1999' },
  { filmId:'ida', text:'Tanrı’ya gitmeden önce dünyayı tatmalısın.',                                                                                                                              who:'Wanda (replik)',           ref:'Ida · 2013' },
  { filmId:'wzh', text:'Düzen bozulunca anlam da dağılır.',                                                                                                                                       who:'Béla Tarr üzerine',        ref:'Werckmeister · röportaj 2001' },
  { filmId:'yiy', text:'Sana gösteremediğim şeyleri fotoğraflarım.',                                                                                                                               who:'Yang-Yang (replik)',       ref:'Yi Yi · 2000' },
  { filmId:'tpm', text:'Sinema benim için bir tür meditasyon; bedenin ve ruhun kaybolduğu yer.',                                                                                                  who:'Apichatpong W.',           ref:'Cannes basın toplantısı · 2004' },
  { filmId:'plt', text:'Filmlerim Çin’in hafızası; resmi tarih ne derse desin.',                                                                                                                  who:'Jia Zhangke',              ref:'Sight & Sound · 2002' },
];

const BTS = [
  { filmId:'syz', tag:'KAMERA ARKASI', title:'bagajda kaçırılan bobinler',         body:'Sansür kurulu Susuz Yaz’ı yasaklayınca yapımcı Ulvi Doğan, kopyaları bir otomobilin bagajında Almanya’ya kaçırarak filmi Berlin’e yetiştirdi. Altın Ayı geldikten sonra sansür bir gecede kalktı.' },
  { filmId:'syz', tag:'KAMERA ARKASI', title:'dokuz ay Bademler köyü',             body:'Susuz Yaz’ın çekimleri dokuz ay sürdü. O dönem 15 yaşında olan Hülya Koçyiğit ilk kez kamera karşısına geçti; bütçe yetersizliği yıldız oyuncuları dışarıda bıraktı.' },
  { filmId:'tab', tag:'KAMERA ARKASI', title:'ödünç kamerayla 24 gün',             body:'Derviş Zaim, Tabutta Rövaşata’yı belgesel yönetmeni Süha Arın’dan ödünç aldığı kamerayla, sete yakın mekânları seçerek toplam 24 günde çekti. Setteki arabalar ekip üyelerine aitti.' },
  { filmId:'mas', tag:'KAMERA ARKASI', title:'19 günde tamamlanan tirat',          body:'Masumiyet çok kısıtlı bir bütçeyle 19 günde çekildi. Bekir karakterinin kır kahvesindeki kesintisiz monoloğu, Haluk Bilginer’in tek karede sergilediği bir tirat olarak Türk sinemasının antolojik anlarından biri oldu.' },
  { filmId:'slv', tag:'KAMERA ARKASI', title:'sekiz günde yazılan senaryo',        body:'Steven Soderbergh Seks Yalanlar Videokaset’in ilk taslağını sadece sekiz günde, kendi günlüklerinden ve başarısız bir ilişkinin notlarından yazdı. 26 yaşında Altın Palmiye kazanan en genç yönetmen oldu.' },
  { filmId:'ucz', tag:'KAMERA ARKASI', title:'adrenalin iğnesi geriye sarıldı',    body:'Ucuz Roman’da Mia’nın kalbine iğnenin saplandığı sahne oyuncuya zarar vermemek için geriye sarmalı çekildi: Travolta iğneyi önceden saplı halinden hızla çekti, kurguda görüntü tersine oynatıldı.' },
  { filmId:'akl', tag:'KAMERA ARKASI', title:'Chicago’dan LA’ye uzun yol',         body:'Akıl Defteri’nin temelleri Christopher ve Jonathan Nolan kardeşlerin 1996’da Chicago’dan LA’ye yaptıkları yolculukta atıldı. Jonathan kısa öykü Memento Mori’yi, Christopher senaryoyu eş zamanlı geliştirdi.' },
  { filmId:'str', tag:'KAMERA ARKASI', title:'Wenders’in artık filmiyle çekildi',  body:'Jarmusch, Cennetten Garip’in ilk bölümünü Wim Wenders’in Der Stand der Dinge setinden artakalan 40 dakikalık 16mm stoğuyla çekti — Wenders bu stoğu Jarmusch’a hediye etmişti. 100.000 dolarlık bütçeyle çekilen film gişede 2,4 milyon dolar kazandı.' },
  { filmId:'syt', tag:'KAMERA ARKASI', title:'kamera elbise cebine saklandı',      body:'Dogme 95 kuralları yapay ışığı yasakladığı için Şenlik’in tamamı altı haftada mevcut ışıkla çekildi. Vinterberg, sürpriz tepkileri yakalamak için küçük dijital kamerayı bazı sahnelerde oyuncunun cebine sakladı. Film, Dogme 95’in resmi sertifika almış ilk yapımıydı.' },
  { filmId:'ssk', tag:'KAMERA ARKASI', title:'iki oyuncu kasıtlı ayrı tutuldu',    body:'Mike Leigh, Sırlar ve Yalanlar’da Brenda Blethyn ile Marianne Jean-Baptiste’i ön üretim boyunca tanıştırmadı; kafe sahnesindeki ilk karşılaşma oyuncuların gerçek hayattaki ilk buluşmasıydı. 7 dakikalık sahne tek kesintisiz çekimde tamamlandı.' },
  { filmId:'drt', tag:'KAMERA ARKASI', title:'başrol kameraya ilk kez çıktı',      body:'4 Ay 3 Hafta 2 Gün’ün başrolü Anamaria Marinca daha önce hiç sinema yapmamıştı; yalnızca TV ve sahne deneyimi vardı. Mungiu başta uygun bulmadı, ilk okuma sayfasında fikrini değiştirdi. Çekimler Ekim 2006’da başladı, Romanya’ya ilk Altın Palmiye’yi getirdi.' },
  { filmId:'kzs', tag:'KAMERA ARKASI', title:'son sahne videokasetten geldi',      body:'Kirazın Tadı neredeyse tümüyle 35mm’de çekildi; Kiarostami yine de finale çim üzerinde yatan ekibi gösteren bir video kayıt iliştirdi. Bu meta-sahne anlatının kurgusallığını yırtar. Yönetmen çekimler boyunca aracın ön koltuğundan yönlendirme yaptı.' },
  { filmId:'ayr', tag:'KAMERA ARKASI', title:'bakanlık yasağı çekimden önce geldi',body:'Farhadi, Ayrılık çekimine başlamadan önce İran Kültür ve İslami Rehberlik Bakanlığı tarafından geçici çekim yasağıyla cezalandırıldı; Makhmalbaf ve Panahi’ye destek açıklamasının bedeliydi. Birkaç hafta sonra yasak kalktı. Filmin Termeh’i, yönetmenin gerçek kızı Sarina Farhadi’dir.' },
  { filmId:'cns', tag:'KAMERA ARKASI', title:'bodrum merdivenine Scorsese damgası',body:'Bong Joon-ho, Cinayetin Anıları’nın sorgu odası setindeki bodrum merdiveninin alışılmadık derecede dik yapılmasını istedi; ilham kaynağı Taksi Şoförü’nün uzun, dar merdiveniydi. Dokuz metrelik düşüş sahnesi görsel etkiyi katladı; film yapımcısı Sidus Pictures’ı iflastan döndürdü.' },
  { filmId:'hzn', tag:'KAMERA ARKASI', title:'sansürü atlatıp Venedik’e uçtu',     body:'Hüzün Şehri, Tayvan’daki 228 Katliamı’nı işleyen ilk yapımdı. Hou Hsiao-hsien ham kurguyu Tayvan sansür kurumundan geçirmeden Japonya’ya yolladı, post-prodüksiyonu orada bitirdi ve doğrudan Venedik’e gönderdi. Film büyük ölçüde yasaklı Hokkien lehçesinde çekilmişti.' },
  { filmId:'dyd', tag:'KAMERA ARKASI', title:'Truffaut’nun kendi çocukluğu',       body:'Dörtyüz Darbe büyük ölçüde Truffaut’nun ihmal edilmiş çocukluğuna dayanır; başroldeki Jean-Pierre Léaud da gerçek hayatta sorunlu bir aile geçmişine sahipti. Bütçe kısıtlığı nedeniyle Paris sokaklarında gizlice çekildi. İkonik son kare — Antoine’ın denize bakışı — tek çekimde tamamlandı.' },
  { filmId:'bsc', tag:'KAMERA ARKASI', title:'profesyonel oyuncu yasağı',          body:'De Sica, Selznick’in Cary Grant şartıyla sunduğu Hollywood finansmanını reddetti. Filmi tamamen amatörlerle çekti: baba rolündeki Lamberto Maggiorani gerçek bir fabrika işçisi, oğlunu oynayan Enzo Staiola ise sete yakın bir sokakta keşfedildi. Bütçe o kadar kısıtlıydı ki bisikleti çalan figüranlar gerçek sokak hırsızlarındandı.' },
  { filmId:'rsm', tag:'KAMERA ARKASI', title:'güneşe doğruca bakan ilk kamera',    body:'Kurosawa, dönemin sinema normlarını kırarak kamerayı doğrudan güneşe çevirdi — merceklere zarar vereceği düşünüldüğünden tabu sayılan bir teknikti. Kameraman Kazuo Miyagawa özel aynalar ve filtreler kullandı. Film Japonya’da görmezden gelindi; Venedik’e İtalyan dağıtımcı Stramigioli’nin araya girmesiyle gönderildi.' },
  { filmId:'amp', tag:'KAMERA ARKASI', title:'hayvan etiği için kurgu hilesi',     body:'Iñárritu, ilk uzun metrajını yalnızca 2 milyon dolarla çekti. Köpek dövüşü sahneleri sette sürekli veteriner gözetiminde çekildi; gerçek dövüş yoktu, farklı günlerin görüntüleri kurguda birleştirildi. Gael García Bernal uluslararası kariyerine bu filmle başladı; üç anlatı çizgisi tek kazada kesişti.' },
  { filmId:'rst', tag:'KAMERA ARKASI', title:'Rosetta Yasası doğdu',               body:'Film Belçika’da o denli sarsıcı bir etki yarattı ki genç işçilerin asgari ücret altında çalıştırılmasını yasaklayan yasa 1999’da “Rosetta Yasası” olarak anıldı. Dardenne kardeşler başrolü oyunculuk deneyimi olmayan Émilie Dequenne’den seçti; kamerayı omuzda, ensesine yapışık tuttular.' },
  { filmId:'ida', tag:'KAMERA ARKASI', title:'1.37:1 oranının bilinçli tercihi',   body:'Pawlikowski dijital çağda 1.37:1 akademi oranını bilinçle seçti — 1950’ler Polonyası’nı görsel bellekten çağırmak için. Karakterler kasıtlı olarak çerçevenin altına yerleştirildi; üstte boş gökyüzü ya da ağır tavanlar bırakıldı. Film boyunca bu kompozisyon kuralı hiç bozulmadı.' },
  { filmId:'wzh', tag:'KAMERA ARKASI', title:'39 planda 145 dakika',               body:'Werckmeister Armoniler yalnızca 39 uzun planla çekildi; bazı planlar sekiz dakikayı aştı. Balina sahnesi için Tarr küçük bir kasabadan 400’den fazla figüran topladı; hastane yıkımı için sahte hastane seti inşa edildi. Çekimler eksi 20 dereceye varan kış soğuğunda sürdü.' },
  { filmId:'yiy', tag:'KAMERA ARKASI', title:'sekiz yıllık ara ve son film',       body:'Edward Yang, bir önceki filmi Mahjong’dan (1996) sonra sekiz yıl bekleyip Yi Yi’yi çekti. Yang, dağıtım anlaşmazlığı yüzünden filmi Tayvan’da hiç vizyona sokmadı. 2007’deki ölümünden sonra en büyük yapıtı olarak anılır.' },
  { filmId:'tpm', tag:'KAMERA ARKASI', title:'iki farklı film tek çerçevede',      body:'Tropik Hastalık ikiye bölünür: ilk yarı gerçekçi bir aşk hikâyesi, ikinci yarı aynı karakterlerin Budist mitolojisine göre başkalaşımı. Tayland dağıtımcıları filmi iki ayrı yapıt olarak satmayı önerdi; Apichatpong reddetti. Orman sahneleri gerçek yırtıcıların yaşadığı bölgelerde, minimal ekiple çekildi.' },
  { filmId:'plt', tag:'KAMERA ARKASI', title:'yasadışı çekim, on yıllık dönüşüm',  body:'Jia, filmi Çin hükümetinden izin almadan çekti — bağımsız filmciler için standart bir risk. Dijital video kullandı çünkü 35mm’in maliyeti imkânsızdı ve DV daha az dikkat çekiyordu. Film 1979-1989 arasını kapsar; Mao sonrası Çin’in pop kültürünü, ekonomiyi ve kimlik krizini bir kasaba tiyatro topluluğu üzerinden izler.' },
];

const RECS = [
  { filmId:'syz', from:'SUSUZ YAZ',                  to:'KIŞ UYKUSU',                 by:'taşranın iki büyük portresi' },
  { filmId:'kis', from:'KIŞ UYKUSU',                 to:'KARIM · ÇEHOV',              by:'edebi metin · Çehov esintisi' },
  { filmId:'mas', from:'MASUMİYET',                  to:'KADER',                      by:'Demirkubuz evreni · 2006 önbölüm' },
  { filmId:'tab', from:'TABUTTA RÖVAŞATA',           to:'MASUMİYET',                  by:'90’lar bağımsız kuşağı' },
  { filmId:'slv', from:'S.Y. VE VİDEOKASET',         to:'UCUZ ROMAN',                 by:'Sundance · Miramax çağı' },
  { filmId:'ucz', from:'UCUZ ROMAN',                 to:'AKIL DEFTERİ',               by:'doğrusal olmayan kurgu' },
  { filmId:'akl', from:'AKIL DEFTERİ',               to:'TENET',                      by:'zamanın geri sarılması' },
  { filmId:'str', from:'CENNETTEN GARİP',            to:'PATERSON',                   by:'Jarmusch sessizliği · gündelik şiir' },
  { filmId:'syt', from:'ŞENLİK',                     to:'DOGVILLE',                   by:'İskandinav · aile yüzleşmesi' },
  { filmId:'ssk', from:'SIRLAR VE YALANLAR',         to:'ANOTHER YEAR',               by:'Mike Leigh · işçi sınıfı portresi' },
  { filmId:'drt', from:'4 AY 3 HAFTA 2 GÜN',         to:'NEVER RARELY SOMETIMES…',    by:'kadın bedeni · yalnız yolculuk' },
  { filmId:'kzs', from:'KİRAZIN TADI',               to:'RÜZGÂR BİZİ SÜRÜKLEYECEK',   by:'Kiarostami evreni · yavaş sinema' },
  { filmId:'ayr', from:'AYRILIK',                    to:'SATICI',                     by:'Farhadi evreni · suç-vicdan' },
  { filmId:'cns', from:'CİNAYETİN ANILARI',          to:'ZODİAC',                     by:'çözümsüz seri katil soruşturması' },
  { filmId:'hzn', from:'HÜZÜN ŞEHRİ',                to:'AKLINDA BİR YERDE BİR ŞARKI',by:'aile kronikleri · uzun çekim' },
  { filmId:'dyd', from:'DÖRTYÜZ DARBE',              to:'MASUMİYET',                  by:'ihmal edilmiş çocukluk · sessiz isyan' },
  { filmId:'bsc', from:'BİSİKLET HIRSIZLARI',        to:'ROSETTA',                    by:'yoksulluğun onuru kemirmesi' },
  { filmId:'rsm', from:'RAŞOMON',                    to:'CİNAYETİN ANILARI',          by:'gerçeğin muğlaklığı' },
  { filmId:'amp', from:'AŞK KÖPEKLERİ',              to:'TABUTTA RÖVAŞATA',           by:'şehrin kıyısında varoluş' },
  { filmId:'rst', from:'ROSETTA',                    to:'4 AY 3 HAFTA 2 GÜN',         by:'genç kadın · hayatta kalma' },
  { filmId:'ida', from:'IDA',                        to:'KIŞ UYKUSU',                 by:'geçmişin üstündeki ağır sessizlik' },
  { filmId:'wzh', from:'WERCKMEISTER ARMONİLER',     to:'HÜZÜN ŞEHRİ',                by:'uzun plan · tarihsel çöküş' },
  { filmId:'yiy', from:'YI YI',                      to:'KİRAZIN TADI',               by:'ölüm ve anlam · uzun soluklu tefekkür' },
  { filmId:'tpm', from:'TROPİK HASTALIK',            to:'HIRSIZ AİLE',                by:'türler arası geçişkenlik' },
  { filmId:'plt', from:'PLATFORM',                   to:'SUSUZ YAZ',                  by:'toplumsal dönüşümün izi' },
];

const STAMPS = [
  { big:'I',    small:'ALTIN AYI',      tiny:'BERLİN · 1964' },
  { big:'II',   small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 2014' },
  { big:'III',  small:'ALTIN PORTAKAL', tiny:'ANTALYA · 1996' },
  { big:'IV',   small:'ALTIN PORTAKAL', tiny:'ANTALYA · 1997' },
  { big:'V',    small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 1989' },
  { big:'VI',   small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 1994' },
  { big:'VII',  small:'CAMÉRA D’OR',    tiny:'CANNES · 1984' },
  { big:'VIII', small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 1996' },
  { big:'IX',   small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 2007' },
  { big:'X',    small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 1997' },
  { big:'XI',   small:'ALTIN AYI',      tiny:'BERLİN · 2011' },
  { big:'XII',  small:'ALTIN ASLAN',    tiny:'VENEDİK · 1989' },
  { big:'XIII', small:'EN İYİ YÖN.',    tiny:'CANNES · 1959' },
  { big:'XIV',  small:'ONURSAL OSCAR',  tiny:'AKADEMİ · 1950' },
  { big:'XV',   small:'ALTIN ASLAN',    tiny:'VENEDİK · 1951' },
  { big:'XVI',  small:'ALTIN PALMİYE',  tiny:'CANNES · 1999' },
  { big:'∞',    small:'KÜLT · 1994',    tiny:'POST-MODERN' },
];

const MOVEMENTS = [
  'Yeşilçam', 'Toplumsal Gerçekçilik', 'Yeni Türk Sineması', 'Auteur Sineması',
  'Fransız Yeni Dalga', 'İtalyan Neorealizmi', 'Slow Cinema', 'Sundance Çağı',
  'Miramax Ekseni', 'Post-modern Kurgu', 'Dogme 95', 'İran Yeni Dalgası',
  'Romanya Yeni Dalgası', 'Tayvan Yeni Sineması', 'Kore Yeni Dalgası',
  'Çin Altıncı Kuşağı', 'Latin Amerika Yeni Dalgası', 'Dijital Bağımsız',
  'Festival Sineması', 'Sinemada Tefekkür',
];

window.FILMS      = FILMS;
window.FILM_BY_ID = FILM_BY_ID;
window.QUOTES     = QUOTES;
window.BTS        = BTS;
window.RECS       = RECS;
window.STAMPS     = STAMPS;
window.MOVEMENTS  = MOVEMENTS;
